گفتگو با مدیر اجرایی اسنپ تریپ: اینجا یکی از بهترین استارت‌آپ‌ها برای کار کردن است

استارت‌آپی که از سال ۹۴ کارش را با نام «پین تا پین» آغاز کرد و در سال ۹۶ به «اسنپ تریپ» تغییر نام داد، حالا بعد از اسنپ یکی از زیرمجموعه‌های موفق گروه اینترنت ایران است؛ استارت‌آپی که تا حدی همان راه و روش برادر بزرگ‌تر و موفق‌ترش را در پیش گرفته و می‌خواهد همانطور که اسنپ توانست قیمت کرایه خودرو را در کشور برای راننده و مسافر منصفانه کند، حالا اسنپ‌ تریپ هم سفر را برای عده‌ی بیشتری از طبقه متوسط و حتی ضعیف جامعه ممکن سازد. 

این ماموریت امروز در حال رسیدن به نقطه اوج خود است و به لطف نام‌گذاری جدید مجموعه، در یک سال اخیر آنطور که «امیرعلی مهاجر»، مدیر ارشد اجرایی اسنپ تریپ می‌گوید، رشدی ۷۰۰ درصدی را در مجموع تراکنش‌های مالی تجربه کرده است؛ رشدی که اگرچه شاید شگفت‌انگیز به نظر برسد اما این کسب‌وکار و اساساً تمام کسب‌وکارهای مشغول در حوزه گردشگری به لطف منابع طبیعی غنی در داخل کشور، همچنان توان بسیار بالایی در فعال‌سازی یک پتانسیل بزرگ دارند و کم‌کم باید به رشد عجیب‌وغریب‌شان در آینده عادت کرد. 

آزادسازی این پتانسیل خفته البته در مسیر تحقق، با فراز و فرودهایی مواجه شده؛ از فیلترینگ در اوج سفرهای پایان تابستان گرفته تا شایعات مربوط به تعدیل نیرو در روزهای اخیر که بیشتر از هر چیز، تاثیر منفی روی عملکرد اعضای یک تیم موفق دارد. تمام این اتفاقات باعث شد تا به سراغ مدیر اجرایی اسنپ تریپ برویم؛‌ یک مهاجر که پس از یک دهه به ایران برگشته تا تجربه‌های کاری‌اش از دبی و لندن را به گردشگری ایران و به شکل مشخص، اسنپ تریپ تزریق کند. 

IIG: رقابت با فضای بین‌المللی

امیرعلی مهاجر پیش از اینکه به ایران بیاید در شرکت بین‌المللی «دیلویت» مشغول به ارائه مشاوره استراتژی بوده است. اما سفر دو سال پیش او به تهران برای دیدار با خانواده باعث می‌شود تا با استارت‌آپ‌ پین‌ تا پین آشنا شود؛ استارت‌آپی که از همان ابتدا در سال ۹۴ زیر نظر گروه اینترنت ایران، موسوم به IIG کارش را آغاز کرده بود.

وقتی از او بپرسید فضای کاری IIG را چگونه با فضای کاری حرفه‌ای و بین‌المللی مقایسه می‌کند، در پاسخ فضای فعلی را مانند یک مجموعه بزرگ آموزشی می‌بیند که هر روز یک درس تازه از آن می‌گیرد. بخش زیادی از این درس‌ها هم مربوط به مدیریت هستند چراکه امروز تیمی متشکل از ۲۲۰ نفر را مدیریت می‌کند اما در دیلویت نهایتاً مسئول یک تیم ۴ نفره بوده است:

«زمانی که من آمدم تیم بین ۷۰ تا ۸۰ نفر بود. امروز این تیم حدود ۲۲۰ نفر است. مدیریت کردن چنین تیمی و انسجام دادن به آن، یک کار جدید برای من است که هر روز دارم بیشتر درباره‌اش یاد می‌گیرم. مخصوصاً از این جهت که استارت‌آپ در حال رشد، در هر مرحله نیاز به یادگیری‌های تازه برای مدیریت‌ کردن دارد. باید به شکل مداوم روش‌ها و دیدگاه را عوض کرد تا بتوان تیم را هدایت کرد.»

نیروی انسانی: ارزش‌ها در برابر شایعات

وقتی وارد طبقه سوم ساختمان گروه اینترنت ایران شوید که به شکل کامل در اختیار اسنپ تریپ قرار گرفته، معمولاً پیدا کردن لبخند را روی صورت انسان‌ها کار زیاد سختی نیست. وجود این لبخند زمانی با ارزش است که همین تیم در روزهای گذشته یک شایعه تعدیل را پشت سرگذاشته است؛ آن هم زمانی که هنوز یک ماه از خداحافظی با بخش بزرگی از نیروهای بامیلو سپری نشده است.

با این حال امیرعلی مهاجر این شایعات را کاملاً رد و از سرچشمه آن هم اظهار بی‌اطلاعی می‌کند. به گفته او، امروز اسنپ تریپ نه‌تنها به دنبال تعدیل نیروهایش نیست بلکه می‌خواهد تیمی که امروز متشکل از ۲۲۰ نفر است را به ۲۵۰ نفر برساند. مدیر اجرایی اسنپ تریپ در این رابطه می‌گوید:

«واقعیت این است که محتاطانه به سراغ بزرگ‌تر کردن تیم می‌رویم؛ به این دلیل که تعدیل کردن مشخصاً برای هیچ‌کس کار خوشایندی نیست. بدترین اتفاقی که می‌تواند برای مدیران استارت‌آپ‌های ایران و جهان رخ دهد، مجبور شدن به تعدیل نیرو است. این احتیاط ما تاجایی است که تراکنش‌های ما در یک سال اخیر ۷ برابر شده اما نیروهای ما از زمانی که من آمده‌ام حدود ۲ برابر شده‌ است. این رویکرد را هم ادامه خواهیم داد اما امروز این رشد انقدر سریع است که به شکل عجیبی به نیرو نیاز داریم؛ از نیروی فنی گرفته تا نیروی پشتیبانی.»

مهاجر البته عقیده دارد که انتشار شایعات مربوط به تعدیل نیرو در روزهای اخیر، باعث ایجاد تغییر در روحیه تیم نشده است چرا که اسنپ تریپ با کارمندانش شفاف است: «آنها از عملکرد اسنپ تریپ خبر دارند و خیلی تاثیر رویشان نمی‌گذارد چراکه می‌بینند ما چگونه رشد می‌کنیم. وقتی یک جایی در مورد این اخبار به این شکل صحبت می‌کند، اعتبار مجموعه خودش را زیر سوال می‌برد. با توجه به رویکرد فعلی که در بازار داریم، یکی از بهترین استارت‌آپ‌هایی که می‌توانید در آن کار کنید، اسنپ تریپ است. هم به خاطر روند رشدی که داریم و هم به دلیل پتانسیل خفته‌ای که وجود دارد و هنوز فعال نشده است.»

قطعیت گفته‌های مهاجر البته زمانی زیر سوال می‌رود که شنیده شده بود تصمیم مدیران گروه اینترنت ایران برای ایجاد تغییر و تعدیل در بامیلو، یک تصمیم زمان‌گیر نبوده است؛ تصمیمی که مدیر اجرایی بامیلو هم نمی‌توانسته در آن تغییری ایجاد کند. با این وجود، اطمینان بالای اسنپ تریپ برای گسترش کسب‌وکار در سال پیش رو از کجا سرچشمه می‌گیرد؟ مهاجر در پاسخ به این سوال می‌گوید:

«اطمینان من از پتانسیل بازاری می‌آید که می‌دانم چقدر جای پیشرفت دارد. کارهای جدیدی که می‌کنیم را می‌دانم چون قرار است وارد بازارهای جدیدی شویم که باز هم باعث رشد بیشترمان می‌شود. از سوی دیگر پتانسیل همکاری با مجموعه‌های بزرگ را می‌دانم. امروز دو اپلیکیشن بزرگ کشور یعنی آپ و اسنپ، با اسنپ‌ تریپ همکاری دارند و کارهای مربوط به حوزه گردشگری را از طریق پلتفرم ما انجام می‌دهند. پتانسیلی که همه این موارد به وجود می‌آورد، باعث می‌شود که تا دو سال آینده این کسب‌وکار رشد قابل توجهی داشته باشد. پس اسنپ تریپ امروز مجموعه‌ای است که بیشتر از ۲۰۰ نفر پرسنل دارد، بزرگ‌ترین شرکت‌های ایران در حال خرید از آن هستند و هتل‌ها هم اعتماد خاصی به آن دارند. امروز دیگر با یک کسب‌وکار و بیزینس مدل جا افتاده رو‌به‌رو هستیم.»

اگرچه مهاجر ۳۴ ساله در قامت یک مدیر اجرایی شاید جوان به نظر برسد اما نکته جالب اینجاست که میانگین سنی تیم اسنپ تریپ حدود ۲۶ سال است. نکته دیگر اینکه حدود ۵۵ درصد از نیروها در بخش‌های مختلف را زنان تشکیل می‌دهند. نیروی جوان امروزی مشخصاً نیروی بلندپروازی است اما مسئله اینجاست که اسنپ تریپ موقعیت رشد را برای افراد بلندپرواز فراهم می‌کند.

از یک سو خود مهاجر اسنپ تریپ را یک محیط آموزشی می‌بیند و از سوی دیگر با هرکدام از افراد که صحبت می‌کنید هم از یادگیری در این فضا می‌گویند. وقتی در همین رابطه از مهاجر می‌پرسم، می‌گوید:

«در اسنپ تریپ، نیروی انسانی به شدت برای ما مهم است. به طور میانگین ماهی سه ساعت آموزش‌های مختلف داریم. اینکه آدم با استعداد استخدام کنید یک چیز است، اما اینکه بتوانید به او انگیزه ادامه و پیشرفت بدهید موضوع مهم‌تری است. به همین دلیل تمرکز ویژه‌ای روی نیروی انسانی داریم. نمی‌گویم اینجا همه‌چیز بی‌نظیر و بی‌نقص است چون به هر حال مشغول تبدیل شدن به یک «اسکیل‌آپ» از یک «استارت‌آپ» هستیم و رشد سریعی داریم و کار هم در چنین محیطی سخت است. اما آنچه همه پرسنل اسنپ تریپ رویش تاکید دارند این است که یادگیری در این محل بالاست. وقتی در این فضا حضور دارید تا زمانی که احتمالاً بخواهید از اینجا بروید، پیشرفت شخصی و کاری‌تان را احساس می‌کنید؛‌ این موضوعی است که من خودم روزانه آن را می‌بینم.»

شروع: از هتل تا پرواز

آنچه به عنوان اسنپ تریپ می‌شناسیم کارش را در سال ۹۴ با نام پین تا پین آغاز کرده است؛‌ نامی که نشان می‌داد این استارت‌آپ به دنبال بازار هتل‌هاست. اما در ادامه و با تغییر نام، حوزه کاری گسترش پیدا کرده و قرار است در ادامه حوزه‌های کاری جدیدی هم به آن اضافه شود. با این حال هدف اصلی اسنپ تریپ، مقرون به صرفه کردن سفر برای مردم ایران است؛ همان کاری که شرکت مادر در زمینه تاکسی‌های اینترنتی قبلاً برای حمل‌ونقل درون شهری انجام داده بود.

مهاجر در همین رابطه می‌گوید: «می‌خواهیم با استفاده از تکنولوژی، سفر را برای مردم ایران راحت و مقرون به صرفه کنیم. زمانی که شروع کردیم، تمرکز را روی بازار هتل قرار دادیم. در آن زمان هم البته وب‌سایت‌هایی بودند که هتل را ارائه می‌دادند اما این اتفاقات کاملاً آفلاین بود. در این دو سه سال، به بازار هتل‌ها با استفاده از تکنولوژی انسجام داده‌ایم. کار دشواری هم بود چون ۱۲۰۰ تا ۱۳۰۰ هتل ستاره‌دار در کشور وجود دارد که از روش‌های مدیریتی مختلف استفاده می‌کنند. توجیه کردن تمام این هتل‌ها برای استفاده از خدمات آنلاین، زمان‌بر بود چراکه باید ابتدا پتانسیل را می‌دیدند. اما امروز به اینجا رسیده‌ایم که بخش زیادی از سفارش‌ها به شکل آنلاین انجام می‌شود.»

به عقیده مدیراجرایی اسنپ تریپ، هدف اصلی این استارت‌آپ پوشش دادن کل بازار سفر است و اسنپ تریپ باید وارد حوزه‌های دیگری از بازار گردشگری شود. ورود به حوزه پروازهای داخلی، اولین قدم بوده است و در قدم بعدی، تهیه بلیت اتوبوس هم از این پلتفرم امکان‌پذیر خواهد بود.

اولین قدم اسنپ تریپ البته با همکاری استارت‌آپ دیگری به نام «فلایتیو» انجام شده بود. مهاجر در پاسخ به این سوال که امروز اسنپ تریپ چقدر به فلایتیو برای تامین بلیت پروازهای داخلی متکی است، می‌گوید: «ما برای مدتی با فلایتیو همکاری داشتیم. اتفاقی که می‌افتاد این بود که از آنها پرواز می‌گرفتیم و فلایتیو هم فرایند هتل را از طریق اسنپ تریپ انجام می‌داد. اما به تازگی شروع‌کرده‌ایم و روی پرواز داخلی خودمان کار می‌کنیم. امروز محصول پروازی که در سایت وجود دارد، کاملاً محصول خودمان است. با این حال کماکان فلایتیو هتل را از طریق اسنپ تریپ دریافت می‌کند. همکاری با فلایتیو می‌تواند در دریافت پرواز خارجی ادامه پیدا کند و ما امروز در حال بررسی این موضوع هستیم.»

اما در همان مرحله اول، آنچه به گفته مهاجر، اسنپ تریپ را از رقبایش متمایز می‌کند، نحوه تعاملش با هتل‌ها و تلاش برای مدیریت ظرفیت آنهاست. به گفته او اساساً دلیل وجود تخفیف‌ها برای رزرو هتل‌ها در اسنپ تریپ هم همین موضوع است: «در بخش هتل توانسته‌ایم با قیمت‌گذاری هوشمندانه‌تر، ظرفیت خالی هتل‌ها را پر کنیم و قیمت بهتری به مشتریان بدهیم. برای رونق دادن به سفر داخلی باید سفر را برای مردم مقرون به صرفه کنیم. سفر در داخل ایران برای مردم گران است. شاید هتل‌ها در اسنپ تریپ ارزان‌تر باشند اما وقتی که مشتریان بیشتری می‌گیرند، در نهایت این درآمدشان است که بیشتر شده است. درست است که میانگین نرخ پایین‌تر آمده است اما نهایتاً هتل‌ها هم کانال‌های درآمد زیادی دارند و معمولاً فروش مستقیم‌ آنها به افراد، بالاترین سطح قیمت آنهاست.»

رشد: ۷۰۰ درصد

اسنپ تریپ در سال ۹۷ رشد ۷۰۰ درصدی GMV را تجربه کرده است، به این مفهوم که حجم تراکنش‌هایش ۷ برابر شده‌اند. اگرچه این رشد برای هر نوع کسب‌وکاری عالی است اما باید توجه کرد که اسنپ تریپ یک پلتفرم و کسب‌وکار آنلاین است. با تمام هیاهویی که در اکوسیستم استارت‌آپی ایران وجود دارد و تصور می‌کنیم که کاربران با تجارت از نوع الکترونیکی‌اش آشنا هستند، اما در نهایت هنوز بازار آنلاین حرف چندانی برای گفتن در برابر بازار سنتی ندارد.

برای مثال وضعیت خرده فروشی آنلاین کالا در ایران هنوز کمتر از ۲ درصد از کل حجم خرده فروشی است. اما مدیر اجرایی اسنپ تریپ شرایط بهتری را برای حوزه گردشگری برآورد می‌کند. به عقیده مهاجر، ۱۵ درصد از کل بازار سفر اکنون در ایران آنلاین شده است و این بخش جلوتر از سایر صنایع به سوی آنلاین شدن پیش می‌رود.

البته چندان هم نباید ۱۵ درصد فعلی را حتی در صورت صحیح بودن، یک عدد مناسب دانست. همین آمار در اروپا حدود ۵۵ و در آمریکا حدود ۵۰ درصد است؛ اتفاقی که نشان می‌دهد بازار آنلاین سفر در ایران جای بزرگ شدن سه برابری دارد. مهاجر البته می‌گوید که در صنعت گردشگری در ایران، در بخش‌های مختلف به اندازه‌های متفاوت آنلاین شده‌اند. برای مثال یک سال پیش ضریب آنلاین رزرو هتل حدود ۱۰ درصد بود که اکنون به ۲۰ الی ۲۲ درصد رسیده است. از سوی دیگر نفوذ پلتفرم‌های آنلاین در بازار پرواز بیشتر بوده و بخش آنلاین حالا صادر کننده ۵۰ تا ۵۵ درصد از بلیت‌هاست.

مهاجر اگرچه رشد ۷۰۰ درصدی اسنپ تریپ را در لابه‌لای رشد بازار آنلاین جستجو می‌کند اما خبر می‌دهد که این پلتفرم با فاصله رهبر بازار رزرو هتل است. او در پاسخ به این سوال که با چه معیارهایی این سنجش انجام شده است، می‌گوید:

«ما از چند روش مختلف این موضوع را پایش می‌کنیم. به شکل هفتگی از تعدادی هتل این سوال را می‌پرسیم که چه رتبه فروشی در هتل‌شان داشته‌ایم و در برابر رقبا در چه جایگاهی قرار می‌‌گیریم. هر کدام از این رتبه‌ها یک وزن خاص دارد که با ترکیب آنها، وزن خودمان را در بازار می‌سنجیم. از طرف دیگر یک فرایند سه ماهه نیز داریم از مشتریان حاضر در این بازار نظرسنجی می‌کنیم. ترکیب این روش‌ها به ما می‌گوید که حدود ۵۵ درصد از سهم بازار رزرو هتل را در اختیار داریم.»

علی‌رغم رشد ۷۰۰ درصدی و پیشتازی در بازار رزرو آنلاین هتل، اسنپ تریپ هنوز در مرحله سرمایه‌گذاری است و به نقطه سربه‌سر نرسیده است، هرچند به گفته مدیر اجرایی‌اش، برنامه‌ای هم برای رسیدن به سودآوری در زمان کنونی وجود نداشته است. این استارت‌آپ از میان ۱۲۰۰ تا ۱۳۰۰ هتل ستاره‌دار در ایران، با ۹۰۰ هتل همکاری دارد. از سوی دیگر بخش سازمانی اسنپ تریپ نیز با ۳۰۰ شرکت بزرگ ایران و ۸۰۰ آژانس مسافرتی همکاری می‌کند. مهاجر البته مایل به بیان تعداد دقیق مشتریان عادی، هتل‌های رزرو شده و بلیت‌های فروخته شده نیست و صرفاً به بیان عددی باز مانند «صدها هزار» بسنده می‌کند.

تهران: ۱۵ یورو

عجیب نیست اگر بگوییم که ایران با تمام جذابیت‌هایش کشوری کشف‌نشده و ناشناخته برای جهان است؛ چون مخاطب عام هنوز نمی‌داند ایران مثل بعضی نقاط خاورمیانه، یک بیابان خشک نیست. اسنپ تریپ یا به کلامی دقیق‌تر، پین‌ تا پین، برای مدتی تلاش داشت تا این تغییر نگرش را برعهده بگیرد. حتی وقتی به دلایل برگشت مهاجر از لندن به تهران مراجعه کنید، ذوقش را در کاری که می‌خواهد در سطح جهانی انجام دهد می‌بینید.

وقتی هم به آمارهای گردشگری ایران در مقایسه با دو کشور نسبتاً هم‌سطح مانند ترکیه و مصر نگاه می‌کنیم، متوجه تفاوت‌های عجیبی می‌شویم. ایران در سال ۲۰۱۷ میزبان حدود ۶ میلیون گردشگر خارجی بوده در حالی که این رقم برای ترکیه حدود ۳۰ میلیون و برای مصر حدود ۱۵ میلیون گردشگر بوده است. این آمارها به راحتی می‌گویند که جای پیشرفت بزرگی برای استارت‌آپ‌های حوزه گردشگری که بخواهند مخاطب خارجی را هدف بگیرند، وجود دارد. مهاجر هم از وجود این پتانسیل برای همه فعالین این صنعت می‌گوید:

«نه فقط برای اسنپ‌تریپ، بلکه برای همه استارت‌آپ‌هایی که در این حوزه مشغولند، این پتانسیل خفته وجود دارد. به این دلیل که پتانسیل ایران برای گردشگری واقعا بالاست و می‌تواند ۵ برابر چیزی باشد که امروز وجود دارد. ایران در مقایسه با ترکیه و مصر مکان‌های تاریخی ثبت شده بیشتری در یونسکو دارد و بر اساس آمارهای جهانی از این دو کشور ارزان‌تر و امن‌تر است.»

امروز وقتی به نسخه انگلیسی اسنپ تریپ سر بزنید، می‌بینید که یک خارجی می‌تواند با ۱۵ یورو، یک اتاق مناسب در هتل‌های تهران رزرو کند. مهاجر می‌گوید در یک سال اخیر، اسنپ تریپ ۲ هزار بلیت به گردشگران خارجی فروخته است. اما اساساً چرا این عدد در مقایسه با گردشگری داخلی که امروز تبدیل به تمرکز اصلی اسنپ تریپ شده، انقدر کوچک است؟ مهاجر به چند مسئله کلیدی اشاره می‌کند و می‌گوید:

«یک گردشگر خارجی وقتی برای سفر برنامه ریزی می‌کند اساساً ایران بین گزینه‌هایش نیست. حل این مشکل نیاز به یک بودجه آگاهی‌سازی هم از طرف بخش خصوصی و هم از طرف بخش دولتی دارد. مورد دیگر، اطلاعات اشتباه در مورد ایران است. وقتی کسی ایران را می‌بیند و سپس نظرش را می‌خواهید، اولین نظرش این است که کاملاً با آنچه تصور می‌کرده متفاوت بوده است. عوض شدن دیدگاه‌ها نسبت به ایران باعث می‌شود تا مردم جهان، ایران را در بین گزینه‌های گردشگری خود قرار دهند.

قسمت دیگر زنجیره تامین است که تحریم‌ها، مشخصاً باعث کاهش پروازهای خارجی شده است. از سوی دیگر ما دوست داریم با OTAهای خارجی همکاری کنیم ولی به دلیل تحریم‌ها، این پتانسیل کمتر است. تصور کنید که بیشتر از ۱۳۰ میلیون چینی در سال به کشورهای دیگر سفر می‌کنند. بزرگ‌ترین OTAهای چینی هتل ایرانی ارائه نمی‌دهند. پرواز مستقیمی هم وجود ندارد. حتی اگر یک چینی بخواهد به ایران سفر کند، در فضایی که همیشه جستجو می‌کرده نمی‌تواند یک سفر به کشورمان را برنامه‌ریزی کند. تعداد کم اتاق هتل در ایران مسئله بعدی است. در کل ایران حدود ۶۵ هزار اتاق هتل وجود دارد اما صرفاً شهر دبی حدود ۱۰۰ هزار اتاق هتل دارد. به دلیل اینکه تاکنون مدیریت ظرفیت انجام نمی‌شده، هتل‌ها هم از نظر مالی تحت فشار هستند و این تصور وجود دارد که چرا باید هتل جدید ساخته شود.»

اکنون تمرکز و اولویت اصلی اسنپ تریپ، بازار داخل و گردشگری داخلی و افزایش ۲ تا ۳ برابری حجم آن است. در این میان البته دو موضوع تحریم‌ها و تغییرات در نرخ ارز ایران را تبدیل به مقصدی ارزان‌تر از همیشه برای گردشگران خارجی کرده‌اند، اما این همه‌ی ماجرا نیست. مهاجر می‌گوید:

«برای ایجاد آگاهی‌سازی و بازارسازی، باید با بزرگ‌ترین OTAهای جهان برای جلب توجه گردشگر خارجی رقابت کنیم. همین مسئله چالش بزرگی است و منابع و سرمایه بیشتری می‌خواهد. این کار را هم کردیم اما در نهایت دیدیم که بازگشت سرمایه‌مان در بازار داخلی خیلی بیشتر است. زمانی که توانایی سرمایه‌گذاری بیشتری داشته باشیم به سمت جذب گردشگر خارجی می‌رویم اما واقعا این مشکلات از نوعی است که فقط یک اسنپ‌ تریپ یا یک استارت‌آپ نمی‌تواند به تنهایی آنها را حل کند. این موردی است که تمام فعالان گردشگری باید در آن همکاری کنند. برای مثال، هزینه بازاریابی خارجی ما افزایش پیدا کرده است. اگر بخواهیم از طریق موتورهای جستجو بازاریابی کنیم، به خاطر وجود شرکت‌هایی مثل اکسپدیا یا بوکینگ دات کام، داشتن تبلیغات روی برخی واژه‌های انگلیسی گران بود و حالا با نرخ ارز، هزینه‌ها چندبرابر هم شده است.»

پین‌ تا پین: اسنپ تریپ

پین تا پین بهمن ماه سال ۹۶ به اسنپ تریپ تغییر نام داد. بعید نیست اگر بخشی از جهش ۷۰۰ درصدی رشد اسنپ تریپ را مرتبط به همین موضوع بدانیم اما مسئله اینجاست که حتی اگر از برند اسنپ استفاده نمی‌شد، باز هم احتمال این تغییر و ری‌برندینگ در پین تا پین به شکل جدی وجود داشت. مهاجر در همین رابطه می‌گوید:

«پین تا پین برندی بود که ابتدای کار، چند نفر با هم همفکری کردند و یک برند ساختند اما از نظر ساختاری مشکل داشت. نامی نبود که بشود به سادگی آن را به خاطر سپرد و زیاد پیش می‌آمد که اشتباه جستجو شود. از آنجا که می‌خواستیم روی آگاهی برندمان کار کنیم، برنامه مان این بود که پروژه ری‌برندگینگ داشته باشیم.»

این تصمیم درست در زمانی گرفته می‌شد که به تازگی زودفود هم به اسنپ فود تغییر نام داده بود: «ما دیدیم که استفاده از برند اسنپ می‌تواند به افزایش افرادی که تاکنون خرید آنلاین خدمات گردشگردی نداشته‌اند، کمک کند و بتوانیم اعتماد این افراد را جلب کنیم. تصمیم بر این شد که اگر قرار است پین تا پین با برند جدیدی به کارش ادامه دهد، این برند به اسنپ نزدیک باشد. مسئله دیگر این بود که از همان زمان بحث ایجاد یک سوپراپلیکیشن در گروه اینترنت ایران مطرح شده بود. سوپر اپلیکیشن اسنپ باعث می‌شود تا افرادی که از تاکسی آنلاین استفاده می‌کنند و اساساً زیاد هم اطلاع ندارند که می‌توانند به شکل آنلاین و به راحتی سفر خود را رزرو کنند، این ویژگی را ببینند.»

نوشته گفتگو با مدیر اجرایی اسنپ تریپ: اینجا یکی از بهترین استارت‌آپ‌ها برای کار کردن است اولین بار در دیجیاتو پدیدار شد.

گردآوری توسط ایده طلایی

تغییرات گسترده در الوپیک همزمان با ارائه یک سوپر اپلیکیشن

اپلیکیشن الوپیک در آخرین به روز رسانی با تغییراتی گسترده رسماً تبدیل به یک سوپراپلیکیشن شده است. «مهدی نایبی» مدیرعامل الوپیک ضمن اعلام این خبر به دیجیاتو می‌گوید که بخش‌های جدید الوپیک به صورت همکاری و یا ادغام با شرکت‌ها و کسب‌وکارهای حاضر رخ خواهد داد.

نایبی در همین رابطه می‌گوید: «در سرویس الوفود با بازیگران عرصه سرویس آنلاین سفارش غذا وارد مذاکره شده‌ایم.» او همچنین شایعات مذاکرات با استارت‌آپ «ریحون» را تایید می‌کند ولی می‌گوید هنوز این مذاکرات به مرحله نهایی نرسیده است: «در نهایت قطعا با یکی از مجموعه‌های حاضر وارد کار خواهیم شد و در صورت تحقق این موضوع، برند مذکور تبدیل به الوفود خواهد شد و کل فرایند در سیستم ما رخ خواهد داد.»

سوپر اپلیکیشن الوپیک

نایبی بخش الوپست را از دیگر بخش‌های جدید سوپر اپلیکیشن الوپیک معرفی می‌کند که قصد دارد با شرکت ملی پست جمهوری اسلامی ایران وارد همکاری شود و تاریخ تقریبی عرضه این محصول را در دو ماه اول سال آینده عنوان می‌کند: «در این همکاری دیگر هیچ یک از افراد و یا شرکت‌ها و فروشگاه‌های اینترنتی لازم نیست که برای ارائه بسته یا بسته‌های پستی خود به اداره پست مراجعه کنند و تمامی مراحل توسط نیروهای ما انجام خواهد شد. محصول از درب خانه دریافت خواهد شد و مشتری می‌تواند در تمام مدت محصول خود را در سوپر اپ الوپیک دنبال کند.»

سرویس الومارکت نیز دیگر سرویس جدید این سوپر اپ است که به گفته نایبی در حال حاضر مشغول مذاکراتی برای راه‌اندازی درست و دقیق آن هستند:

«در حال حاضر با چند فروشگاه‌ زنجیره‌ای مذاکره می‌کنیم و قصد داریم تا در مرحله اول محصولات را On Demand به دست مشتریان برسانیم. وجه تمایزی که سرویس ما با سرویس‌های دیگری که درحال حاضر مشغولند و پشتوانه‌های بزرگی نیز دارند در سه موضوع خلاصه می‌شود: گسترش شبکه تحویل و لجستیک که ما از دیگران جلوتر هستیم، کیفیت سرویس فنی اپلیکیشن که سوپر اپ ما برخلاف اپ‌های موجود حاضر از رابطه کاربری بسیار قوی و روانی برخوردار است، داشتن همکاری قوی و رساندن سریع و درست محصول. ما قصد داریم با انبار تمام فروشگا‌ه‌ها هماهنگ باشیم تا در لحظه موجودی محصولات را چک کنیم. همچنین قیمت محصولات در سرویس ما قطعا پایین‌تر از سایر مارکت‌ها خواهد بود.»

سوپر اپلیکیشن الوپیک

نایبی همچنین خبر می‌دهد که دو سرویس الومارکت و الوفود تا تابستان ۹۸ راه‌اندازی خواهند شد. سرویس الوتاکسی از دیگر سرویس‌هایی است که به تازگی در سوپراپ به طور مجزا معرفی شده و به گفته نایبی، هنوز مانور زیادی روی آن از سوی مجموعه داده نشده است. مدیرعامل الوپیک در همین رابطه به دیجیاتو گفت: «در حال حاضر مشغول استخدام راننده هستیم و چند هزار نفری هم ثبت نام کردند. ما در این بخش هم با سازمان تاکسیرانی تهران صحبت‌هایی داشتیم تا بتوانیم از ناوگان آنها استفاده کنیم و بتوانیم یک سرویس موفق با این سازمان راه‌اندازی کنیم.»

مدیرعامل الوپیک تاکید دارد که این چند سرویس، پایان تغییرات در سوپر اپ آنها نخواهند بود و در آینده بخش‌هایی چون دارو هم قرار است به این سرویس اضافه شود و در نهایت این بستر روز به روز بزرگ‌تر خواهد شد.

از سوی دیگر «محمدرضا کریمی»، مدیر توسعه کسب‌وکار الوپیک نیز در گفتگو با دیجیاتو اعلام کرد که کاربران اندروید و iOS در صورت آپدیت کردن اپلیکیشن قدیمی الوپیک به نسخه جدید، می‌توانند به این سوپراپلیکیشن دسترسی داشته باشند. او الگوی الوپیک را پلتفرمی مانند «GO-JEK» در اندونزی عنوان می‌کند که توانسته به موفقیت بسیاری برسد.

به گفته کریمی اپ‌هایی که به صورت محلی از زیرساخت شروع می‌کنند، می‌توانند همه خدمات را روی پلتفرم خود سوار کنند: «پاشنه آشیل بخش غذا، بی‌شک مساله رساندن محصول است و الوپیک در این زمینه تجربه طولانی دارد. زیرساخت را آماده کردیم تا وارد بخش‌های دیگری شویم.»

سوپر اپلیکیشن الوپیک

کریمی معتقد است که سرویس سوپر اپلیکیشن آنها آینده موفقی خواهد داشت، چرا که به مساله زیرساخت توجه زیادی کرده است و در بخش‌هایی چون دلیوری و لجستیک تجربیات زیادی داشته است. مسئولین الوپیک اذعان دارند که دلیل ارائه سوپر اپلیکیشن در روزهای پایانی سال این است که آنها در طول یک ماهه اول سال نو، قصد دارند تا مشکلات کوچک و بزرگ اپ را حل کنند و تمرکز اصلی روی این سوپر اپلیکیشن را از بعد از تعطیلات نوروز شروع خواهند کرد.

نوشته تغییرات گسترده در الوپیک همزمان با ارائه یک سوپر اپلیکیشن اولین بار در دیجیاتو پدیدار شد.

گردآوری توسط ایده طلایی

نخستین پلتفرم احراز هویت مجازی کشور معرفی شد

نشست خبری معرفی «یوآیدی»، نخستین پلتفرم رگ تک و احراز هویت مجازی کشور امروز در پردیس کشاورزی دانشگاه تهران برگزار شد. یوآیدی محصولی دانش بنیان است که توسط یک تیم استارتاپی و با حمایت معاونت دانشجویی پردیس کشاورزی دانشگاه تهران طراحی شده، و هدف از ارائه آن تسهیل مراحل طولانی شناسایی دیجیتالی کاربران بر بستر اینترنت عنوان شده است.

هدف اولیه از طراحی پلتفرم یوآیدی، فراهم کردن ابزاریست تا دانشجویان بتوانند با داشتن یک شناسه یکتا، به خدمات سطح بالایی از درون دانشگاه تا سرویس‌های شخص ثالث خارج از این فضای آکادمیک دسترسی داشته باشند. این ابزار به شکل یک اپلیکیشن موبایل طراحی شده که در حال حاضر می‌توانید آن را در فروشگاه‌های اپلیکیشن داخلی دانلود کنید.

«حامد اکبری»، مدیر عامل استارتاپ یوآیدی در این نشست از اهمیت و پیشینه احراز هویت الکترونیکی در دنیا سخن گفت. به گفته اکبری، احراز هویت الکترونیکی یا E-Identification در دنیا پیشینه‌ای چندان طولانی ندارد و اگر بخواهیم روند توسعه این تکنولوژی و به طور کلی فناوری‌های رگ تک در ایران را با سایر کشورهای دنیا مقایسه کنیم، شاید بتوان گفت که کمتر از یک سال با سطح اول دنیا فاصله داریم.

یوآیدی

اکبری اما ادامه صحبت‌های خود را به نحوه کار یوآیدی و اپلیکیشن مربوط به این سرویس اختصاص داد و گفت:

«یوآیدی در درجه نخست، زمینه‌ای برای احراز هویت الکترونیکی اشخاص فراهم می‌کند. این یعنی هر فرد برای حضور در فضای مجازی ظرفیتی از یوآیدی می‌گیرد تا اپلیکیشن از حقوق وی در این فضا دفاع کند؛ اطلاعات شخص سرقت نشود یا لازم نباشد برای ثبت نام در یک سرویس، چندین جا اطلاعاتش را وارد کند. در واقع یوآیدی می‌خواهد فرآیندهای دست و پاگیر مثل ورود اطلاعات برای ثبت نام در سرویس‌های مختلف را از بین برده و تسهیل کند.»

تسهیل ورود اطلاعات در یوآیدی، به کمک QR Code های مخصوص انجام می‌گیرد. هر کاربر با ثبت نام در اپلیکیشن یوآیدی، می‌تواند اطلاعاتی همچون مشخصات شناسنامه‌ای، کد ملی، کپی مدارک شناسایی و … را در حساب کاربری خود بارگذاری کرده تا بعدا برای ثبت نام در سرویس‌های مختلف یا استفاده از خدمات مختلف دانشگاهی نیازی به وارد کردن دستی آن‌ها نداشته باشد.

به عنوان مثال، یک دانشجو می‌تواند از طریق اسکن QR Code تعبیه شده روی برگه اعلام نمرات دانشجویی با اپلیکیشن یوآیدی، احراز هویت شده و نمره خود را مشاهده کند. همچنین به گفته توسعه‌دهندگان اپلیکیشن، طی همکاری شکل گرفته با وبسایت ایران تلنت، کاربران اپلیکیشن یوآیدی می‌توانند از طریق اسکن QR Code اختصاصی که برای آنان در نظر گرفته شده بدون نیاز به ورود اطلاعات به صورت دستی، وارد حساب کاربری خود در این وبسایت شوند.

یوآیدی

یوآیدی API خود را به سرویس‌های پذیرنده هم ارائه می‌کند تا بتوانند ضمن ساخت QR Code های اختصاصی و قابل ویرایش برای امور مختلف، از آمار و ارقام افراد استفاده کننده از اپلیکیشن نیز مطلع باشند. اما سؤال اینجاست که آیا در آینده نیز نحوه احراز هویت همچنان به QR Code محدود خواهد بود یا باید انتظار روش‌های دیگری را هم داشته باشیم؟

«سعید باستانی»، یکی از توسعه‌دهندگان اپلیکیشن یوآیدی در پاسخ به این پرسش مطرح شده توسط خبرنگار دیجیاتو این گونه توضیح داد:

«در حال حاضر، رویکرد فعلی یوآیدی مشابه اپلیکیشن احراز هویت گوگل است که ورود و دسترسی به وبسایت‌ها را تسهیل می‌کند. اما ما در آینده برنامه داریم که فناوری پردازش تصویر و OCR را هم به اپلیکیشن اضافه کنیم که به شناسایی کاربر و احراز هویت افراد در اپلیکیشن کمک خواهند کرد.»

همچنین «مصطفی اویسی»، معاونت دانشجویی پردیس کشاورزی دانشگاه تهران نیز در این مراسم حضور داشت و ضمن تأکید بر اهمیت حمایت از استارتاپ‌های دانش‌بنیان، از دلایل همکاری دانشگاه با این مجموعه استارتاپی سخن گفت:

«در درجه نخست، معاونت دانشجویی دانشگاه تهران حمایت از دانشجویان مستعد که فعالیت استارتاپی دارند را وظیفه خود می‌داند و عقیده دارد که باید در این مسیر پیشرو باشد. نکته بعد این که موضوع کنار گذاشتن مدارک فیزیکی مثل کپی شناسنامه و … این روزها در سطح جامعه به یک شعار تبدیل شده اما اقدام عملی درستی در این راستا انجام نگرفته است. ما یک مجموعه دانشجویی چهار هزار نفره داریم که برای دسترسی به یک سری اطلاعات که هنوز به شکل الکترونیکی در سیستم‌های دانشگاه وارد نشده، نیاز به ابزاری آسان و در دسترس دارند. به همین خاطر تصمیم به همکاری با استارتاپ یوآیدی گرفتیم و عقیده داریم که این یک همکاری دو سر سود، هم برای مجموعه یوآیدی و هم دانشگاه خواهد بود.»

شایان ذکر است که یوآیدی، اپلیکیشنی است که توسط یک جمع دانشجویی و در یک استارتاپ نوپا طراحی شده و همچنان در مرحله بازاریابی به سر می‌برد. بنابراین پتانسیل‌هایی دارد که هنوز کشف نشده که امید می‌رود به مرور زمان آشکار شوند.

نوشته نخستین پلتفرم احراز هویت مجازی کشور معرفی شد اولین بار در دیجیاتو پدیدار شد.

گردآوری توسط ایده طلایی

چطور با توجه به جزئیات، شرلوک هولمز باگ‌یابی شویم

اگر بخواهید چیزی را پیدا کنید، در قدم اول باید بدانید که آن چیز دقیقاً چیست. درست مثل کارآگاه‌ها، متخصصان Testing هم وقتی دنبال باگ می‌گردند، یک سری تحقیق و تفحصات انجام می‌دهند. هر نوع باگی ویژگی‌های منحصر به فرد خودش را دارد. در تیم‌های توسعه نرم‌افزار، یک Software Tester باید همه این ویژگی‌های خاص باگ‌ها را بداند تا بتواند «مجرم» را شناسایی کند!

بیایید با چند نوع از باگ‌ها شروع کنیم که معمولاً شناسایی کردنشان سخت است اما رواج بسیار زیادی دارند:

باگ کارکردی (Functional Bug)

این باگ را وقتی می‌توانیم پیدا کنیم که همه کارکردهای سیستم را بررسی کرده، و مطمئن شویم که هرکدام همان کاری را می‌کنند که باید بکنند. اگر یک Function کار عجیب و غریبی بکند که در لیست کارهای مورد نیاز نبوده، این یک باگ محسوب می‌شود. مثال بزنم؛ فرض کنید دکمه‌ای در اپلیکیشن هست که قرار بوده پنجره A را باز کند؛ اما در عوض، این دکمه یا پنجره B را باز می‌کند یا اینکه کلا هیچ چیزی را باز نمی‌کند. این یک باگ کارکردی است.

اگر پیش‌نیازهای عملیاتی (Functional Requirements) وجود نداشته باشد، پیدا کردن این باگ سخت‌تر می‌شود. در چنین حالتی داشتن تجربه قبلی کار با یک نرم‌افزار مشابه، خیلی به کار می‌آید. یک راهکار دیگر برای پیدا کردن این باگ‌ها هم این است که تست‌های اکتشافی (Exploratory Testing) انجام دهید.

باگ رابط کاربری (User Interface Bug)

اگر همه موکاپ‌های صفحات نرم‌افزار را داشته باشید، پیدا کردن باگ‌های UI کار راحتی است. کل کاری که باید بکنید این است که مکان، شکل، رنگ و دیگر ویژگی‌های عناصر بصری را با موکاپ مقایسه کنید.

یک راه دیگر هم این است که همراه با موکاپ‌ها یا به جای آنها، یک سری دستورالعمل‌های دیزاین تحویل بگیرید. این دستورالعمل‌ها معمولاً استایل‌ها و عناصر دیگر را در حالت‌های مختلفشان توصیف می‌کنند؛ مثلا اینکه رنگ لینک در حالت اولیه، وقتی ماوس رویش هست، و بعد از کلیک کردن چه تفاوتی می‌کند.

اگر هیچگونه مستندسازی (Documentation) برای دیزاین انجام نشده، نگران نباشید. فقط با بررسی نرم‌افزار هم می‌شود بیشتر باگ‌های UI را پیدا کرد. دنبال خرابی Layout، بلوک‌ها (Blocks) یا المان‌های (Elements) روی هم افتاده، متن خارج از بلوک، و هر عنصر دیگری باشید که سر جایش نیست یا کلا ناپدید شده است. در حین پروسه باگ‌یابی، به زودی متوجه خواهید شد که اغلب باگ‌های UI وقت گشتن به دنبال باگ‌های کارکردی خودشان را نشان می‌دهند.

باگ‌های محلی‌سازی (Localization Bug)

پیدا کردن باگ‌های محلی‌سازی فقط وقتی لازم می‌شود که نرم‌افزارتان چند زبان مختلف را پشتیبانی کند، و/یا زمانی که قرار باشد افرادی از منطقه‌های زمانی (time zone) مختلف از آن استفاده کنند.

اولین چیزی که باید چک کنید، این است که آیا زبان‌های مختلف دارند به یک اندازه درست کار می‌کنند؟ متن همه المان‌های سیستم باید ترجمه شود. مستند‌سازی مفصل اینجا به کار می‌آید، اما اگر آن را نداشته باشید هم می‌توانید باگ‌ها را شکار کنید. باید بعد از اینکه زبان پیش‌فرض را تغییر دادید، همه المان‌ها را بررسی کنید. اگر بعضی از آنها ترجمه نشده‌ بودند، یک باگ دارید. در این مرحله از کار ممکن است بعضی باگ‌های UI را هم پیدا کنید؛ چون کلمات و عبارت‌های یکسان در زبان‌های مختلف ممکن است طولانی‌تر یا کوتاه‌تر باشند. در نتیجه متن ممکن است از بلوک بیرون بزند و یا اینکه کلا آن را خراب کند.

بسته به این که نرم‌افزارتان از چه نوعی است، ممکن است لازم باشد نحوه نمایش داده شدن زمان را هم چک کنید. به ترتیب نمایش داده شدن سال-ماه-روز و ساعت-دقیقه دقت کنید، چرا که ممکن است کشورهای مختلف در این ترتیب‌ها با هم فرق داشته باشند. بررسی کنید که نمایشگر ساعت با منطقه زمانی کشور مورد نظر تطابق داشته باشد. اگر قرار است امکان تغییر واحد پولی متناسب با کشور کاربر هم وجود داشته باشد، باید این امکان را هم چک کنید تا ببینید درست کار می‌کند یا نه.

باگ کاربردپذیری (Usability Bug)

اگر استفاده از نرم‌افزار راحت نباشد، احتمالا هیچ کس از آن خوشش نمی‌آید. چنین نرم‌‌افزاری هرگز معروف نخواهد شد. بنابراین باید به باگ‌های کاربردپذیری توجه ویژه‌ای داشته باشید.

اگر پیدا کردن یک Function (مثلا دکمه ثبت نام) برای کاربر خیلی طول بکشد، این قطعاً یک باگ کاربردپذیری است. رنگ‌های نامناسب هم باگ محسوب می‌شوند؛ مثلا وقتی که به خاطر زیادی روشن بودن رنگ بک‌گراند، کاربر نتواند متن را به خوبی ببیند، چشم‌هایش درد بگیرد، و نتواند به مدت طولانی از اپلیکیشن استفاده کند. یک باگ دیگر هم که خیلی هم پیش می‌آید، دکمه‌هایی هستند که کارکردشان برای کاربر دقیقا مشخص نیست: مثلا هیچ راهنمایی برایشان نشان داده نمی‌شود، تصویر آیکون معلوم نیست به چه چیزی اشاره دارد، و یا اینکه اسم آیکون کارکردش را دقیق بیان نمی‌کند.

در ادامه لیست، می‌خواهیم با باگ‌هایی آشنا شویم که شاید در اینترنت یا کتاب‌ها توضیح درست و حسابی در مورد آنها پیدا نشود؛ اما این به این معنی نیست که وجود ندارند:

باگ ادغامی (Integration Bug)

ادغام Componentهای نرم‌افزار فقط منحصر به سیستم‌های پیچیده نیست، بلکه در وبسایتی که خوب طراحی شده باشد هم انجام می‌شود.

اگر اطلاعات به خوبی از یک Component به دیگری منتقل نشود، این یک باگ است. مثال‌های زیادی برای چنین مسئله‌ای می‌شود زد.

مثلا یک وبسایت را تصور کنید که در آن صفحه A، اطلاعات B را دارد که قرار بوده به صفحه C منقل شوند. اگر اطلاعات B با اطلاعات موجود در صفحه C یکی نباشد، این یک باگ ادغامی است.

حالا یک سیستم بزرگ ERP (برنامه‌ریزی منابع سازمانی) را در نظر بگیرید که در آن Componentهای بسیاری با هم ادغام شده‌اند. فرض کنید در این سیستم یک قرارداد می‌سازیم و پروفایل فردی که قرارداد به او مربوط است را انتخاب می‌کنیم. اگر پروفایلی در سیستم وجود دارد ولی به طور خودکار وارد قرارداد نمی‌شود، این یک باگ است.

باگ آپدیت سیستم (System Update Bug)

به‌روزرسانی سیستم، بخش جدایی‌ناپذیر نرم‌افزارهای مدرن است. در این آپدیت‌ها معمولا چند Function جدید ارائه شده و چند باگ مهم رفع می‌شود، اما نکته اینجاست که ممکن است در خود فرآیند آپدیت هم باگی وجود داشته باشد. پیدا کردن این باگ‌ها خیلی سخت است، اما رایج‌ترین آنها معمولاً باعث می‌شوند کاربر همه تنظیماتی که انجام داده را از دست بدهد و یا اینکه کلا از حساب کاربری‌اش بیرون انداخته شود.

باگ صوتی (Audio Bug)

هر اپلیکیشنی صدا ندارد، اما آن اپلیکیشن‌هایی که نوتیفیکیشن می‌دهند یا صدا یکی از Functionهای اصلی‌شان است باید کاملاً از نظر صوتی چک شوند.

اولین چیزی که باید بررسی کنید این است که آیا اصلاً برنامه صدایی تولید می‌کند؟ اگر جواب مثبت است، باید مطمئن شوید که کیفیت صدا خوب است و وقفه یا خللی در وسط صداها پیش نمی‌آید. چک کردن شدت صدا (volume) را هم از یاد نبرید. حتماً بررسی کنید که آیا شدت صدای پیش‌فرض همانی است که قرار بوده باشد، و اینکه آیا بالا و پایین کردن شدت صدا آن را واقعا تغییر می‌دهد یا خیر.

باگ‌های Texture و Objectهای سه بعدی

این باگ در بازی‌های سه بعدی مثل MMORPG خیلی شایع است. بعضی وقت‌ها این نوع باگ‌ها را به سختی می‌شود پیدا کرد، زیرا ممکن است از نظر بصری قابل تشخیص نباشند. برای شکار آنها باید اول تفاوت بین باگ Texture و باگ Objectهای سه بعدی را بدانیم.

بیایید اول از باگ‌های سه بعدی شروع کنیم. مثلاً ممکن است شخصیت بازی بعد از انجام یک کار بخصوص یا رفتن به یک مکان خاص، ناگهان ناپدید شود. این اتفاق در نتیجه ناپایداری‌ها و Aliasهای ضعیف Objectها در این وضعیت/مکان بخصوص اتفاق می‌افتد. وجود textureهای روی هم ممکن است باعث شود که از این باگ غافل شوید. یک مثال دیگر برای این باگ، حالتی است که شخصیت بازی در یک جایی گیر افتاده، و Object‌هایی که سد راهش شده‌اند نمی‌گذارند از آنجا خارج شود.

از طرفی Texture صرفاً عکسی است که روی Object گذاشته می‌شود. اگر یک مانع نامرئی باعث شود که شخصیت بازی نتواند جلو برود، این یعنی این که آن Object دارای Texture نیست. بعضی وقت‌ها هم Texture هست، اما با Object مطابقت نمی‌کند.

باگ محتوا (Content Bug)

معمولاً این تیم کپی‌رایتینگ یا ویراستاری هستند که محتوای سایت را چک می‌کنند، زیرا آنها می‌دانند که دقیقاً چه مطلبی آنجا گذاشته شده است. با این حال، بعضی باگ‌های محتوا واضح‌تر از این هستند که نادیده گرفته شوند؛ مثلاً اشتباه شدن عنوان یا اسم شرکت. فقدان عکس یا لینک‌های اشتباه هم باگ محتوا محسوب می‌شوند.

در نهایت، بیایید با چند باگ نرم‌افزاری آشنا شویم که شاید مثل باگ‌های قبلی واضح و مشخص نباشند:

هایزن‌باگ (Heisenbug)

اسم این باگ از هایزن‌برگ (Heisenberg) می‌آید؛ یعنی‌کاشف اصل عدم قطعیت در مکانیک کوانتوم. هایزن‌باگ به آن خطاهایی اشاره دارد که مثلا وقت اجرا شدن نرم‌افزار در IDE دیده می‌شوند، اما وقتی برنامه با Debugger اجرا شود اثری از آنها نیست.

تصویر از: simonb.com

بورباگ (Bohrbug)

نام این باگ از مدل اتمی بور (Bohr) گرفته شده است. برخلاف هایزن‌باگ، بورباگ هر بار که یک شرایط بخصوصی پیش بیاید خودش را نشان می‌دهد. اما به عقب برگشتن در سیر وقایع و پیدا کردن عامل ایجاد کننده آن تقریباً غیرممکن است.

مندل‌باگ (Mandelbug)

این باگ به نام بنوا مندلبرو (Benoit Mandelbrot) نام‌گذاری شده است که پیشرفت‌های عظیمی در حیطه مطالعه فراکتال‌ها ایجاد کرد. مندل‌باگ خطایی است با دلیلی عمیقاً پیچیده و مبهم، آنقدر که این دلیل به نظر غیر منطقی و غیر قابل توضیح می‌رسد (دقیقاً «به نظر می‌رسد»). این باگ ممکن است به خاطر واکنش کند سیستم اتفاق بیفتد. یک نمونه از مندل‌باگ، خطایی هست که رخ داده، اما شما خیلی بعدتر از رخ دادنش از آن باخبر می‌شوید و برای همین پیدا کردن دلیل مشکل برایتان خیلی سخت می‌شود.

شرودین‌باگ (Schrödinbug)

اسم این باگ از آزمایش معروف گربه شرودینگر (Schrödinger) گرفته شده است. تصور کنید که برنامه‌ای دارید و این برنامه به خوبی دارد کار می‌کند. شما تصمیم می‌گیرید نگاهی به کد برنامه بیندازید. وقتی این کار را می‌کنید می‌بینید کد برنامه طوری است که قاعدتاً اصلاً نباید کار می‌کرده. از همان لحظه‌ای که این را می‌فهمید، برنامه از کار می‌افتد! در نهایت وقتی بلاخره کد را اصلاح کردید، برنامه دوباره شروع به کار می‌کند. به نظر غیرممکن می‌رسد، اما واقعیت این است که در عالم واقع چنین باگ‌هایی خیلی زیاد پیش می‌آیند.

ترجمه‌ای از:

How to Become the Sherlock Holmes of Bug Searching: Concentration on the Details By Andrew Smith @ DZone

کوئرامگ یک مجله تخصصی برای توسعه‌دهندگان است که هر هفته با مطلب‌هایی در زمینه تکنولوژی، رشد فردی و آینده برنامه‌نویسی به‌روزرسانی می‌شود. با عضویت در این خبرنامه، هر دو هفته یک بار خلاصه‌ای از جذاب‌ترین مطلب‌های کوئرامگ را در ایمیل خود دریافت کنید!

نوشته چطور با توجه به جزئیات، شرلوک هولمز باگ‌یابی شویم اولین بار در ویرگول پدیدار شد.

گردآوری توسط ایده طلایی